سه‌شنبه 12 اسفند 1399  

تاریخچه فوریت های پزشکی

سابقه اورژانس در کشور ایران.



در حادثه دردناک فرو ریختن سقف سالن انتظار فرودگاه مهرآباد (بدلیل ارتعاشات ناشی از سر و صدای موتور جت‌های غول پیکر) در ساعت ۲ و ۵۰ دقیقه بعدازظهر روز چهاردهم آذرماه سال ۱۳۵۲ بود که طی آن ۱۶ نفر کشته و ۱۱ تن مجروح شدند.

این حادثه به دلیل انعکاس وسیعع در رسانه‌های داخلی و خارجی آن سال، در ردیف یکی ازز تلخ‌ترین وقایع کشورمان به ثبت رسید و این در حالی بود که هیچ سیستم از قبل طراحی شده ایی برای کمک و انتقال به مجروحین در اینگونه حوادث ناگهانی وجود نداشت، بعد از این حادثه گروهی متشکل از ۴ پزشک ایرانی به ایالت تگزاس کشور آمریکا که در آن زمان دارای اورژانس پیش بیمارستانی بود سفر کردند و پس از بررسی سیستم اورژانس این ایالت و رایزنی سرانجام پس از ۶ ماه به همراه دو مربی آموزش فوریتهای پزشکی به نامهای جیم پاترسون و ماکس به ایران بازگشتند که بعداً از میان این دو مربی فقط جیم پاترسون برای ادامه کار در ایران ماند.

پس از یک دوره فراخون نیروهای دیپلمه و برگزاری آزمون ورودی، افراد حاضر بمدت ۶ ماه آموزشهای فشرده ای را طی کردند و از آن پس سیستم فوریتهای پزشکی کشور در سال ۱۳۵۴ شمسی با عنوان مرکز اطلاعات اورژانس راه اندازی شد و ایران بعنوان چهارمین کشور دارنده سیستم اورژانس پیش بیمارستانی بعد از آمریکا، کانادا و استرالیا در جهان شناخته شد که این خود افتخاری بزرگ است.کشور آمریکا در دومین تجربه خود در تشکیل یک سیستم اورژانس پیش بیمارستانی بسیاری از کمبودها و نقصهای تجربه اول را که برای خودش بود در ایران برطرف کرد.

مرکز اطلاعات اورژانس تهران کار خود را با ۳۰ تکنسین فوریتهای پزشکی (که توسط مربی آمریکایی بنام جیم پاترسون آموزش دیده بودند) و ۲۰ دستگاه آمبولانس ماژولر شروع کرد و سپس با آموزش نیروهای بومی شهرهای دیگر کشور در دوره های ۶ ماهه و تربیت تکنسین لازم، اورژانس پیش بیمارستانی در این شهرها نیز راه اندازی شد.

قابل ذکر است در آن زمان شماره سه رقمی ۱۲۳ برای تماس با اورژانس اختصاص داده شده و از آمبولانسهای بنز ون و ماژولر (نوعی آمبولانس GMC ) برای خدمت رسانی به مردم استفاده می شد که بعداً شماره تماس باا اورژانس از ۱۲۳ به ۱۱۵۵ تغییر کرد.

مرکز اورژانس و پرسنل آن در اوایل انقلاب، فعالانه در امر انتقال و درمان مجروحین انقلاب شرکت داشته و در طول دفاع مقدس نیز خدمات بسیار ارزشمندی را به رزمندگان و ایثارگران ارائه نموده است. همچنین اولین ستاد تخلیه مجروحین در فرودگاههای کشور نیز در همان زمان راه اندازی گردید و در این راه شهدا و جانبازان گرانقدری را نیز تقدیم انقلاب نموده و بسیاری از امکانات خود از جمله آمبولانس و تجهیزات خود را از دست داد.

پس از رفع شرایط جنگی و افزایش جمعیت شهرها، اورژانس امکانات و تجهیزات خودرا معطوف به ارائه خدمات فوریتهای پزشکی به صورت کاملاً رایگان به مردم و نیازمندان نمود و در جهت گسترش ارائه خدمات فوریتهای پزشکی در سراسر کشور گام برداشت. تعدادی از تحولات سالهای اخیر در این حوزه شامل ورود آمبولانس های اسپرینتر به ناوگان اورژانس کشور در سال ۸۴ و ورود اتوبوس آمبولانس برای ارایه خدمات در حوادث ویژه بوده است. اورژانس پیش بیمارستانی در حال حاضر با ۲۱۹۰ پایگاه ۲۱ بالگرد اورژانس و ۲ اورژانس دریایی در حال خدمت رسانی به مردم شریف کشور می باشد.

 مرکز مدیریت حوادث و فوریت های پزشکی آبادان 

اورژانس 115 آبادان با سه پایگاه اورژانس 115 در سال های قبل از 1390 فعالیت می کرد اما در سال 1390 با شروع به کار رسمی مرکز مدیریت حوادث و فوریت های پزشکی آبادان جهش بزرگی در اورژانس پیش بیمارستانی منطقه رخ داد به طوری که هم اکنون با بهره گیری از 30 پایگاه شهری و جاده ای ، 210 نیروی تحصیل کرده دانشگاهی ، مرکز هدایت عملیات بحران EOC، مرکز پایش مراقبت های درمانی MCMC ، یک دستگاه اتوبوس آمبولانس ،43 دستگاه آمبولانس و یک دستگاه موتور لانس در حال ارایه خدمات اورژانسی به مردم شهرستان های آبادان ، خرمشهر و شادگان می باشد.